บล็อกข่าวสารสาระ เรื่องราวในแวดวงทหารและตำรวจ

ระบบหมายเลขความชํานาญการทางทหาร (ชกท.)

ความหมาย ใช้คำย่อว่า  “ชกท.” หมายถึง   กลุ่มตัวเลขอันมีความหมายระบุถึงวุฒิและความชำนาญการในหน้าที่อย่างหนึ่งอย่างใดโดยเฉพาะ
ความมุ่งหมาย
 1   เพื่อความสะดวกในการแบ่งประเภทกำลังพลได้ตามลักษณะคุณวุฒิ และความชำนาญในหน้าที่
2 เกิดความสะดวกในการพิจารณาตรวจสอบกำลังพล เพื่อการบันทึกประวัติการรายงานการควบคุมกำลังพล  การแยกประเภทงานเพื่อนำไปใช้ในการพิจารณาวางแผนเกี่ยวกับการฝึกศึกษาได้อย่างถูกต้องเหมาะสม และใช้เป็นหลักในการกำหนดอัตราการจัดกำลังและยุทโธปกรณ์  และอัตรากำลังพลอื่น ๆ
 3  อำนวยการให้การจัดการกำลังพลได้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ  และประหยัดคุ้มค่าสามารถใช้กำลังพลได้อย่างถูกต้องเหมาะสมกับงานและความชำนาญงานของแต่ละบุคคล อันจะยังผลและประสิทธิภาพได้อย่างสูงสุด
การใช้ระบบหมายเลข ชกท.  ใช้ทั้งนายทหารสัญญาบัตร นายทหารประทวน และพลทหาร
 การให้หมายเลข ชกท.  มี 2 วิธี
                    1 ด้วยการศึกษาอบรม  หลักสูตรการศึกษาต่าง ๆ จะมีหมายเลข ชกท. ประจำหลักสูตรอยู่  สำหรับหมายเลข ชกท. ติดตัวนายทหารสัญญาบัตรจะได้จากการศึกษาหลักสูตรชั้นนายร้อยและชั้นนายพัน ส่วนนายทหารชั้นประทวน จะมีเฉพาะผู้ที่ผ่านการศึกษาเป็น  นนส. เท่านั้น  ตามหมายเลข ชกท.ประจำหลักสูตร   
                    2 ด้วยการฝึกปฏิบัติงานในหน้าที่ตาม ชกท. ที่จะได้รับ  และจะกระทำได้เมื่อไม่มีการเปิดการศึกษาอบรมที่เหล่า  หรือหน่วยตามสายวิทยาการ  ผบ.หน่วย ชั้น  ผบ.พล  หรือเทียบเท่า เป็นผู้ออกคำสั่งให้ ฝึกปฏิบัติหน้าที่  และให้มีระยะเวลาในการฝึกปฏิบัติงานตามระยะเวลาที่เหมาะสม ซึ่งขึ้นอยู่กับลำดับหมายเลข ชกท. ที่จะได้รับ
      การหมดสภาพหมายเลข ชกท. หากกำลังพลผู้ใดมิได้ปฏิบัติหน้าที่ตามตำแหน่งใน  ชกท. ที่ได้รับนั้น  มีระยะเวลานาน  โดย นายทหารสัญญาบัตร 3 ปีขึ้นไป และนายทหารประทวน 1 ปีขึ้นไป  ให้ปลดหมายเลข ชกท.นั้นออกเว้นที่เป็นหมายเลข  ชกท. ติดตัว
      การย้ายผิด ชกท.
                    กระทำได้เมื่อกำลังพลนั้น ๆ ได้รับการศึกษาอบรม หรือฝึกปฏิบัติงานจนครบหลักเกณฑ์ที่จะได้รับ ชกท. ใหม่แล้ว  ทั้งนี้เว้นนายทหารที่สำเร็จจาก  รร.สธ.ทบ.หลักสูตรหลักประจำ  ให้พิจารณาบรรจุตำแหน่ง ฝสธ. ใน  ทบ.ได้ทุกตำแหน่ง (ชกท. ที่เป็น ฝสธ.)  โดยไม่ต้องศึกษาอบรม หรือฝึกปฏิบัติงานในหน้าที่ตาม  ชกท.
                    สำหรับนายทหารที่สำเร็จจาก วทบ. จะได้รับเลข ชกท.0010 หรือ 0011  ซึ่งจะไม่ใช้ในการปรับย้าย แต่จะใช้เป็นเครื่องช่วยในการพิจารณาสำหรับนายทหารที่จะเจริญก้าวหน้าเป็นนายทหารชั้นผู้ใหญ่ของ  ทบ. ต่อไป
        หมายเลข ชกท. นายทหารสัญญาบัตร
1  ประกอบด้วยกลุ่มตัวเลขหลัก  4  ตัว
2  เลขตัวแรก หมายถึง ประเภทงานใน ทบ.      
         ตัวเลข  0     ตำแหน่งที่ได้รับการบรรจุเป็นกรณีพิเศษ  งานเกี่ยวกับการติดต่อสื่อสาร และการขนส่ง
         ตัวเลข  1   งานที่เกี่ยวกับการบังคับบัญชา และการรบ
         ตัวเลข  2  งานเกี่ยวกับธุรการ, การบริหาร และการฝึก
         ตัวเลข  3   งานเกี่ยวกับการแพทย์ และสุขาภิบาล
         ตัวเลข  4   งานเกี่ยวกับการส่งกำลังบำรุง
         ตัวเลข  5   งานเกี่ยวกับสวัสดิภาพ และการสวัสดิการ
         ตัวเลข  6   งานเกี่ยวกับการเงิน  การบัญชี  และการงบประมาณ
         ตัวเลข  7   งานทางเทคนิคด้านวิศวกรรม และเทคนิคที่เกี่ยวข้องทางด้านวิศวกรรม
         ตัวเลข  8  งานด้านวิทยาศาสตร์
         ตัวเลข  9  งานเกี่ยวกับด้านการข่าว
3  ตัวเลข 3 ตัวหลัง  แสดงถึงขีดความชำนาญงานของแต่ละประเภทงานนั้น เช่น
          0001         นายทหารที่ยังไม่ได้รับการบรรจุเข้าครองตำแหน่งตามอัตราหรือยังไม่สามารถกำหนดหมายเลข ชกท.ใด ๆ ให้ได้
          0002       นายทหารชั้นนายพล และ  พ.อ.พิเศษ
          0006        นายทหารนักเรียน
          0007        นายทหารที่กระทำความผิด หรือบกพร่องต่อการปฏิบัติหน้าที่ เช่นตำแหน่งประจำ, ตำแหน่งสำรองราชการ
         0009        นายทหารที่ได้รับการบรรจุเป็นกรณีพิเศษ เช่น ตำแหน่ง ประจำ
         0010        นายทหารที่สำเร็จจาก วทบ. (หลักสูตรหลัก)
4  นอกจากนี้ยังมีตัวเลขนำ  สำหรับงานบางตำแหน่งหน้าที่  ซึ่งจะต้องบรรจุผู้มีคุณวุฒิเป็นพิเศษ  คือ
         ตัวเลข 1   เจ้าหน้าที่สงครามจิตวิทยา
         ตัวเลข 2  เจ้าหน้าที่ข่าวกรองทางเทคนิค
         ตัวเลข 3  เจ้าหน้าที่การรบพิเศษ
         ตัวเลข 4  เจ้าหน้าที่วิจัยและพัฒนาการ
         ตัวเลข 5  อาวุธปรมาณู
         ตัวเลข 6  เจ้าหน้าที่ปฏิบัติการบนเครื่องบิน
         ตัวเลข 7  พลร่ม
         ตัวเลข 8  ครู
ตัวอย่าง     ผู้บังคับหน่วยทหารราบ                        ชกท.1542
                  ผู้บังคับหน่วยทหารราบพลร่ม               ชกท.7-1542

 5  ความหมายของเลขตัวที่ 2 เรียงตามลำดับเลขตัวแรก      
     5.1 ตัวเลขแรก 0 ตำแหน่งที่ได้รับการบรรจุเป็นกรณีพิเศษ  และงานเกี่ยวกับการติดต่อสื่อสารและการขนส่ง
         (1) ตัวเลข 0 ไปรษณีย์
         (2) ตัวเลข 1 อิเล็กทรอนิกส์
         (3) ตัวเลข 2 สื่อสาร
         (4) ตัวเลข 4 โทรศัพท์และโทรพิมพ์ แบตเตอรี เคเบิล
         (5) ตัวเลข 5 การวิทยุ
         (6) ตัวเลข 6 ขนส่ง
         (7) ตัวเลข 7 การรถไฟ
         (8) ตัวเลข 8 เรือและท่าเรือ
       5.2 ตัวเลขแรก 1 งานที่เกี่ยวกับการบังคับบัญชา และการรบ
         (1) ตัวเลข 1 ปืนใหญ่ จรวด
         (2) ตัวเลข 2 ม้า ยานเกราะ
         (3) ตัวเลข 3 ช่าง
         (4) ตัวเลข 4 ทำควัน
         (5) ตัวเลข 5 ราบ
         (6) ตัวเลข 7 ปรมาณู
          (7) ตัวเลข 9 นักบิน
    5.3 ตัวเลขแรก 2 งานเกี่ยวกับธุรการ, การบริหาร และการฝึก
          (1) ตัวเลข 0 ฝ่ายอำนวยการ
          (2) ตัวเลข 1 สบ., ธก.,  สง., หน.หน่วยที่ไม่ใช่หน่วย ยว., ฝอ.
          (3) ตัวเลข 2 กำลังพล
          (4) ตัวเลข 3 สัสดี, คัดเลือกคน, แรงงานพลเรือน
          (5) ตัวเลข 4 ทะเบียนประวัติ, ประวัติศาสตร์
          (6) ตัวเลข 5 ฝึก ศึกษา
          (7) ตัวเลข 6 จ่าศาล, เทคนิคนโยบาย, ทำอัตรา, กบ., เคลื่อนย้าย
          (8) ตัวเลข 7 ครู, อจ.
          (9) ตัวเลข 8 ทำตำราแบบฝึก, ครู
          (10) ตัวเลข 9 หน.บก., ผบ.ร้อย.บร.
  5.4 ตัวเลขแรก 3 งานเกี่ยวกับการแพทย์ และสุขาภิบาล
          (1) ตัวเลข 0 ฝอ., นิวเคลียร์, เวชกรรมป้องกัน, อุตสาหกรรม
          (2) ตัวเลข 1 แพทย์สาขาต่าง ๆ
          (3) ตัวเลข 2 สัตวแพทย์, หน้าที่ด้านอาหาร
         (4) ตัวเลข 3 ห้องปฏิบัติการ, จุลินทรีย์, ห้องปฏิบัติการรังสี, เคมี, ปาราสิต, เทคนิคการแพทย์, กีฏวิทยา, โภชนาการ, พยาธิ, สรีระ, ตรวจสายตา
         (5) ตัวเลข 4 ชีวะบำบัด, กายภาพบำบัด, อาหารวิทยา รพ., พยาบาล
         (6) ตัวเลข 5 ผบ.หน่วยรักษาพยาบาล, น.พยาบาล
         (7) ตัวเลข 6 สังคมสงเคราะห์
5.5 ตัวเลขแรก 4 งานเกี่ยวกับการส่งกำลังบำรุง
         (1) ตัวเลข 0 ส่งกำลัง, ฝพธ.
         (2) ตัวเลข 1 อาหาร
         (3) ตัวเลข 2 ร้านค้า, พธ.ประจำที่ตั้ง, การขาย, เกียกกาย
         (4) ตัวเลข 3 จัดซื้อ, อสังหาฯ, ควบคุมการผลิตอุตสาหกรรม, สัตวภัณฑ์, การสัตว์
         (5) ตัวเลข 4 สาย ส., ตปท., บรรจุหีบห่อ, พธ., คลัง, ขส., พ.
         (6) ตัวเลข 5 สพ., เคมี
         (7) ตัวเลข 6 รวบรวม, ซ่อม, แจกจ่าย
         (8) ตัวเลข 7 เครื่องทำความเย็น
         (9) ตัวเลข 8 ซบร.สาย สพ., ยานยนต์, เครื่องควบคุมการยิง, ยาง, ร่ม, อากาศยาน, การซักฟอก, รถไฟ, หม้อน้ำ, เครื่องเหล็ก, ช., หล่อหลอมโลหะ, สาย สร., แว่นตา, โลหะแผ่นและท่อต่อ
        (10) ตัวเลข 9 ประปา, ป่าไม้, เครื่องทำแก๊ส, ผลิตผลปิโตรเลียม
5.6 ตัวเลขแรก 5 งานเกี่ยวกับสวัสดิภาพ และการสวัสดิการ
       (1) ตัวเลข 0 สวัสดิการ, บำรุงความรู้
       (2) ตัวเลข 2 ดย.
      (3) ตัวเลข 3 อศจ.
      (4) ตัวเลข 4 การพิมพ์, ปชส.
      (5) ตัวเลข 5 การศึกษาฝ่ายพลเรือน, แถลงข่าว, วิทยุกระจายเสียง, ปรับสภาพร่างกาย
5.7 ตัวเลขแรก 6 งานเกี่ยวกับการเงิน  การบัญชี  และการงบประมาณ
      (1) ตัวเลข 0 ปช., การคลัง
      (2) ตัวเลข 1 กง.บช., บช., ตรวจบัญชี
      (3) ตัวเลข 2 กง.ฝอ., ธนารักษ์,
      (4) ตัวเลข 3 กง., งบประมาณ
      (5) ตัวเลข 4 สถิติ, เศรษฐกิจ
5.8 ตัวเลขแรก 7 งานทางเทคนิคด้านวิศวกรรม และเทคนิคที่เกี่ยวข้องทางด้านวิศวกรรม
      (1) ตัวเลข 0 ผบ.ช.พล, ช.ประจำส่วนอำนวยการ, ช.สาธารณะและสาธารณูปโภค, อุปกรณ์ถ่ายภาพ
      (2) ตัวเลข 1 ช.ก่อสร้าง, ซบร.สาธารณูปโภค, ช.ยย., ช.กำกับการทาง
      (3) ตัวเลข 2 ซบร.เรือ, ท่าเรือ, อู่เรือ, ประดาน้ำ
      (4) ตัวเลข 3 เคมี, ฟิสิกส์, โลหะกิจ, อนินทรีย์เคมี, ผลิตยุทโธปกรณ์, ประเมินผลนิวเคลียร์, ห้องทดลองผลิตผลปิโตรเลียม
       (5) ตัวเลข 4 ฝ่ายการผลิต, ป้องกันอันตราย
       (6) ตัวเลข 5 เครื่องกล, เครื่องปรับอากาศ&เครื่องทำความเย็น, ทดสอบยุทโธปกรณ์สาย สพ.
       (7) ตัวเลข 6 อิเล็กทรอนิกส์, ไฟฟ้า
       (8) ตัวเลข 7 ทางสาย
        (9) ตัวเลข 8 วิทยุ
        (10) ตัวเลข 9 โยธา, มวลดิน, สำรวจ, ภูมิมาปนวิทยา, แผนที่, ก่อสร่างฝ่ายการรถไฟ, ปิโตรเลียม, ท่อ, ธรณี, สุขาภิบาล

5.9 ตัวเลขแรก 8  งานด้านวิทยาศาสตร์
       (1) ตัวเลข 0 เศรษฐกิจ
       (2) ตัวเลข 1 กฎหมาย
       (3) ตัวเลข 2 อุตุ
       (4) ตัวเลข 3 ภูมิศาสตร์
       (5) ตัวเลข 5 ภาพถ่าย. ภาพถ่ายทางอากาศ, ภาพยนตร์ ภาพนิ่ง และโทรทัศน์
5.10 ตัวเลขแรก 9  งานเกี่ยวกับด้านการข่าว
       (1) ตัวเลข 1 ทหารสารวัตร, พิสูจน์หลักฐาน, ผบ.หน่วยรักษาการณ์
       (2) ตัวเลข 2 ให้ความปลอดภัยแก่หน่วยยุทธปัจจัย, ทำลายวัตถุระเบิด
       (3) ตัวเลข 3 ขว., ผชท., สจว., โฆษณาชวนเชื่อภาษาต่างประเทศ, จเร, ซักถามเชลยศึก, ทำเนียบกำลังรบ, สืบสวนสอบสวน, การแปล, ล่าม, ตรวจข่าว, ประสานข่าวกรองทางเทคนิค, รปภ., น.ช่างพราง
        (4) ตัวเลข 3 ภูมิศาสตร์
        (5) ตัวเลข 5 ภาพถ่าย. ภาพถ่ายทางอากาศ, ภาพยนตร์ ภาพนิ่ง และโทรทัศน์
       
หมายเลข ชกท. นายทหารประทวน และพลทหาร ประกอบด้วยกลุ่มตัวเลขหลัก 3 ตัว  และตัวเลขหลังจุดทศนิยมอีก 1 ตัว  รวม 4 ตัว
ตัวเลขตัวที่ 1  หมายถึงประเภทงาน  มีตั้งแต่ 1 ถึง 0
  ตัวเลข 1    ประเภทรบ,          
  ตัวเลข 2    ประเภทอิเล็กทรอนิกส์,
  ตัวเลข 3   ประเภทไฟฟ้า,    
  ตัวเลข 4    ความประณีต,
  ตัวเลข 5   การฝีมือ,               
  ตัวเลข 6    เครื่องจักรกล,
  ตัวเลข 7   งานเสมียน,          
  ตัวเลข 8    แผนภาพ,
  ตัวเลข 9    ประเภทเทคนิค,  
  ตัวเลข 0     ประเภทพิเศษ
ตัวเลขตัวที่ 2  ได้จากการแบ่งงานแต่ละประเภทออกเป็นจำพวก  เช่น 10 ประเภททั่วไป, 11 ทหารราบ,  12 ทหารช่าง,  13  ทหารยานเกราะ,  14 ทหารปืนใหญ่,  15 ทหารม้า
ตัวเลขตัวที่ 3 ได้จากการแบ่งงานแต่ละจำพวกออกเป็นหน้าที่ย่อย เช่น 111 ทหารราบอาวุธเบา, 112 ทหารราบอาวุธหนัก, 113 นายสิบยุทธการและการข่าวทหารราบ,  131 ทหารประจำยานเกราะ,   132 นายสิบยุทธการและการข่าวทหารยานเกราะ
เลข ชกท. ประกอบเป็นตัวหลังจุดทศนิยม  ต่อท้ายกลุ่มตัวเลข 3 ตัวแรก  บอกชั้นยศของกำลังพลผู้นั้น
   .1 คือพลทหารปี 1, 
   .2 คือพลทหารปี 2, 
   .3 คือ ส.ต.กองประจำการ หรือพลอาสาสมัคร,
   .4  คือ ส.ต.,
   .5 คือ ส.ท.,        
   .6 คือ ส.อ.,
   .7 คือ จ.ส.ต.,     
   .8 คือ จ.ส.ท.,  
   .9 คือ จ.ส.อ.,     
   .0 คือ จ.พิเศษ
                    
ตัวอย่าง  ชกท. 640.6 คือ พลขับรถ ยศ ส.อ.
ลักษณะการใช้เลข ชกท.
1 ใช้ประกอบในการออกคำสั่งปรับย้าย
2 ใช้ประกอบในการออกคำสั่งเปิดการฝึกอบรมหลักสูตรต่าง ๆ นอกจากระบุชื่อหลักสูตรแล้ว ต้องกำหนดเลข ชกท. ซึ่งกำหนดไว้สำหรับหลักสูตรนั้นด้วย
3 ประกาศนียบัตร รร.ทหารต่าง ๆ ต้องระบุเลข ชกท.ด้วย
4 ตำแหน่งทุกตำแหน่งในอัตราของทุกหน่วย ต้องมีเลข ชกท.
5 ทำเนียบและประวัติ ต้องมีการกรอกหมายเลข ชกท.ต่าง ๆ ได้รับเมื่อใด ด้วยวิธีใด